OVER JANIS JOPLIN

Janis Joplin werd geboren in Port Arthur, Texas, in 1943. In haar tienerjaren werd ze vanuit thuis sterk beïnvloed door de stemmen van Leadbelly, Bessie Smith en Big Mama Thornton, de authenticiteit van deze stemmen heeft haar besluit om zangeres te worden sterk beïnvloed.

Janis als kind
Éen van haar voorbeelden: Bessie Smith
Janis in 9th grade

Janis omschreef zichzelf op de middelbare school als een echt buitenbeentje en werd dan ook door vele medestudenten buitengesloten. Met de weinige vrienden die ze had luisterde ze naar volksmuziek en verdiepte zich in de schilderkunst. Ze studeerde korte tijd aan het college in Beaumont en Austin, maar werd meer geïnspireerd door de blues en poëzie dan haar studies. Snel stopte ze met college en ging in 1963 op weg naar San Francisco, waar ze uiteindelijk terechtkwam in de notoire wijk Haight Ashbury, berucht door de vele drugsgebruikers. Daar ontmoette ze gitarist Jorma Kaukonen, die later bekend werd door zijn werk bij de legendarische band, Jefferson Airplane. Het stel nam een serie nummers op met Jorma’s vrouw, Margareta, die via haar typemachine zorgde voor het ritme. Deze nummers, inclusief blues standaarden zoals “Trouble in Mind” en “Nobody Knows You When You’re Down and Out” zouden later verschijnen als de beruchte “Typewriter Tapes” bootleg. 

Janis in het “yearbook”

Ze keerde terug naar Texas om te ontsnappen aan de excessen van de Haight, schreef zich in als een sociologiestudent aan de Lamar University, adopteerde een bijenkorfkapsel en leefde een over het algemeen een “normaal” leven ondanks incidentele uitstapjes om in Austin op te treden.

Maar het spannende leven in Californië in 1966 bleef een enorme aantrekkingskracht op Janis houden waardoor ze besloot om zich aan te sluiten bij de in Haight-gevestigde psychedelische rockgroep Big Brother en de Holding Company. Door haar extravagante en wilde manier van kleden, haar haren in hippie stijl, gecombineerd met een oma brilletje werd haar groeiende reputatie groter en groter.

Big Brother & The Holding Company
Album: Big Brother & The Holding Company ft. Janis Joplin

De steeds prominentere shows van de band brachten hen een toegewijde schare fans en serieuze aandacht van de sector; ze tekende bij plantenmaatschappij Columbia Records en brachten hun major-label debuut uit in 1967. Natuurlijk was het de aardverschuivende aanwezigheid van Janis die alle sensatie veroorzaakte, zoals blijkt uit haar verpletterende prestaties op het Monterey Pop Festival, dat voor het nageslacht werd vastgelegd door filmmaker D.A. Pennebaker. In de film kan mede-popster Mama Cass het woord “Wow” niet onderdrukken terwijl Joplin zich een weg baant door “Ball And Chain”. De definitieve doorbrak van Janis was een feit!

Album: Cheap Thrills

Big Brother’s “Piece of My Heart”, van de Cheap Thrills LP uit 1968, schoot naar nummer 1 in de Amerikaanse hitlijsten. Het album zelf verkocht een miljoen exemplaren in een maand, en Janis Joplin werd een echte sensatie. Ze kreeg immense lof van de media van Time en Vogue, ze verscheen in de The Dick Cavett Show en veroverde de harten van al haar publiek, die nog nooit zo’n vurige passie hebben ervaren bij een vrouwelijke rockzangeres.

Haar vertrek uit Big Brother en de opkomst als solo-ster werd onvermijdelijk. Ze kreeg een, speciaal voor haar samengestelde begeleidingsband, de Kozmic Blues Band en bracht in 1969 het album “I Got Dem Ol ‘Kozmic Blues Again Mama!” uit, dat meteen goud werd door de gigantische verkoopaantallen.

Kozmic Blues Band
Album: I Got Dem Ol 'Kozmic Blues Again Mama!

Één van hoogtepunten van dat jaar was natuurlijk haar optreden op het legendarische Woodstock Festival, waar Janis voor eeuwig aan verbonden blijft.

In 1970 formeert Janis een nieuwe begeleidingsband, de Full Tilt Boogie Band. Samen met haar nieuwe band nam ze deel aan de “Festival Express”, een per trein door Canada rondtrekkend muziek spektakel met onder andere de Grateful Dead, The Band, Buddy Guy en andere artiesten.

Haar muziek stijl werd in die tijd wat meer down to earth waarmee ze de muzikale trend van het nieuwe decennium volgde. Dit komt duidelijk naar voren in haar, veel geprezen maar laatste studio album en absolute mijlpaal  “Pearl”. Het album gaf blijk van het feit dat Janis zich ontwikkeld had als een veelzijdige zangeres, die vrijwel alle popgenres beheerste. Op “Pearl” staat het materiaal zoals Kris Kristofferson’s prachtige country ballade “Me and Bobby McGee” en haar eigen geschreven a capella hit, “Mercedes Benz”.

Album: Pearl

Op 4 oktober 1970 ging een schok ging door de wereld toen bekend werd dat Janis Joplin, in een motel kamer in Hollywood, Los Angeles was overleden. Postuum werd het album “Pearl” uitgebracht en werd met 4 keer platina het best verkopende album van Janis Joplin en staat op nummer 122 van de “500 Greatest Albums of All Time.” van de het toonaangevende Amerikaanse muziekblad Rolling Stone.

In de jaren daarna hebben Janis Joplin’s albums en gefilmde optredens haar status als een icoon definitief gevestigd. In 1988 werd het Janis Joplin Memorial onthuld met een bronzen sculptuur van kunstenaar Douglas Clark in, haar geboorteplaats, Port Arthur.

Sculptuur "Janis Joplin Memorial"
Janis in Port Arthur

Ontelbare verzamelalbums, diverse bloemlezingen en andere releases hebben haar legende levend gehouden, net als de one-woman hitshow Love, Janis (die Joplin’s zus, Laura, heeft helpen creëren) en Broadway’s veelgeprezen musical A Night With Janis Joplin. Een documentaire Janis: Little Girl Blue, geregisseerd en geschreven door Amy Berg en geproduceerd door Alex Gibney, is een intiem portret van de iconische maar onrustige rock ‘n’ roll-zangeres. 

Joplin werd in 1995 ingewijd in de Rock and Roll Hall of Fame. Postuum werd haar een ​​Grammy Lifetime Achievement Award toegekend in 2005. Zulke eer bevestigt wat haar fans allang wisten; Janis Joplin was één van de grootste, krachtigste zangeressen in haar genre, die ooit geleefd heeft. In haar hele performance was Janis een inspiratiebron voor vele artiesten binnen het hele muzikale spectrum.

Janis live on stage